Studio kết cấu gỗ · Huế
Giữ lại bộ khung, dựng một đời sống mới
Khảo sát, tu bổ và di dời nhà rường, nhà ba gian. Thiết kế nhà mới bằng hệ kèo cột gỗ mộng không đinh cho người muốn sống trong một ngôi nhà đúng nghề.
Tấm I — Mái ngói âm dương
Ghi chú. Nhà rường là nhà gỗ truyền thống vùng Huế: bộ khung cột kèo gỗ lắp mộng, mái ngói âm dương, chia gian theo số bộ vì.
Một ngôi nhà rường có thể sống ba trăm năm nếu bộ khung được hiểu và được chăm. Việc của chúng tôi là đọc bộ khung ấy trước khi chạm vào nó.
Rường Cột làm với ba loại khách: gia đình giữ nhà rường của ông bà và thấy mái bắt đầu võng; người mua lại một nhà gỗ cũ để dựng ở nơi khác; và khu nghỉ muốn một công trình gỗ làm đúng nghề chứ không phải gỗ ốp lên bê tông. Cả ba đều bắt đầu từ cùng một buổi khảo sát.
0năm làm nhà gỗ
0nhà đã tu bổ
0%gỗ cũ giữ lại, trung bình
Tấm II
Bộ khung nhà ba gian
- IChân tảng và cột
- IITrính và xà đùi
- IIITrếng và kèo
- IVVào giữa gian
- VNgước nhìn mái
- 01Chân tảngđá kê chân cột
- 02Cột cáihai hàng cột giữa
- 03Cột quânhàng cột thứ hai
- 04Cột hiênhàng cột ngoài cùng
- 05Trínhxà ngang nối cột cái
- 06Xà đùinối cột cái – cột quân
- 07Trếngxà dọc đầu cột
- 08Kèođỡ mái theo độ dốc
- 09Đòn taythanh tròn đỡ ngói
- 10Thượng lươngđòn nóc
- 11Mái ngóingói âm dương
Tấm II — Mô hình minh hoạ bộ khung ba gian: bốn bộ vì, mỗi vì sáu cột trên chân tảng đá; mái ngói vẽ mờ để thấy kết cấu bên dưới.
Quy trình tu bổ
Sáu bước, không bỏ bước nào
Khách được xem hồ sơ sau mỗi bước. Việc gì phát sinh ngoài dự toán đều báo trước bằng văn bản, kèm ảnh cấu kiện.
- I
Khảo sát
5–7 ngàyĐo vẽ hiện trạng từng vì, chụp ảnh từng cấu kiện, dò mối mọt bằng máy siêu âm gỗ và khoan mẫu ở chân cột. Kết quả là bản vẽ hiện trạng và bảng tình trạng của từng cây gỗ.
Bàn giao: Bản vẽ hiện trạng · báo cáo tình trạng · dự toán
- II
Đánh số cấu kiện
3 ngàyMỗi cột, kèo, trính, trếng được đóng một thẻ đồng khắc số theo hệ trục vì – hàng cột. Bản vẽ đánh số là thứ quyết định nhà dựng lại có đúng như cũ hay không.
Bàn giao: Thẻ đồng trên mọi cấu kiện · bản vẽ đánh số
- III
Tháo dỡ
10–15 ngàyTháo theo thứ tự ngược lúc dựng: ngói, đòn tay, kèo, trếng, trính, rồi mới tới cột. Mộng được nới bằng nêm gỗ, không dùng búa đóng thẳng vào đầu mộng.
Bàn giao: Cấu kiện xếp kho có mái che, kê cách đất
- IV
Xử lý mối mục
20–30 ngàyPhần gỗ còn tốt được làm sạch và tẩm thuốc chống mối gốc bo. Đoạn mục ở chân cột được cắt bỏ và nối bằng mộng răng cưa với gỗ cùng loại, giữ nguyên phần thân cột cũ.
Bàn giao: Nhật ký xử lý từng cấu kiện kèm ảnh
- V
Thay thế
15–20 ngàyChỉ thay những cây không cứu được, bằng gỗ mít, lim cũ tháo từ nhà xưa có giấy tờ nguồn gốc. Cấu kiện thay mới được khắc năm thay ở mặt khuất để người sau biết.
Bàn giao: Danh mục cấu kiện thay · nguồn gỗ
- VI
Dựng lại
20–30 ngàyLàm lễ dựng vì, dựng từng bộ vì rồi nối bằng trếng, lắp mộng không đinh, lợp lại ngói âm dương — tận dụng ngói cũ còn tốt, bù ngói mới nung cùng cỡ.
Bàn giao: Bàn giao · hồ sơ tu bổ đóng tập
Chi phí tham khảo
Biết con số trước khi tháo viên ngói đầu tiên
Giá năm 2026 cho nhà ba gian khoảng 90 m² sàn. Gỗ thay thế tính riêng theo khối: gỗ mít cũ 28 triệu/m³, gỗ lim cũ 42 triệu/m³.
Khảo sát, đánh giá
12 triệuGồm bản vẽ hiện trạng, báo cáo tình trạng từng cấu kiện và dự toán tu bổ. Trừ lại vào hợp đồng nếu làm tiếp.
Tu bổ nhà ba gian tại chỗ
từ 850 triệuTháo dỡ, xử lý mối mục, thay tối đa 15% cấu kiện, dựng lại và lợp ngói. Chưa gồm nền, điện nước.
Di dời và dựng lại
từ 1,4 tỷTháo, chở trong phạm vi 300 km, làm móng và chân tảng mới, dựng lại, lợp ngói ở nơi mới.
Nhà mới khung gỗ
Bộ vì cổ, tiện nghi của năm 2026
Với người muốn dựng mới, chúng tôi thiết kế nhà ba gian hoặc năm gian bằng gỗ mít, gỗ lim tái sử dụng, mộng không đinh — và giải bài toán bếp, phòng tắm, điều hoà mà nhà rường xưa chưa từng phải giải.
I.
Gỗ chịu lực, chái chịu nước
Bếp, phòng tắm, máy giặt đặt trong chái tường gạch mái nhẹ nối vào hồi nhà. Hơi nước không bao giờ chạm vào bộ vì.
II.
Điện đi trong rãnh, không khoan cột
Dây điện luồn trong rãnh xẻ ở mặt trên đòn tay và dưới ván sàn. Không một lỗ khoan nào xuyên qua cột hay trính.
III.
Nền cao hơn mốc lụt
Nền đá cao hơn mốc nước lụt lớn gần nhất của khu đất 30 cm. Chân tảng đá xanh, cột không bao giờ ngâm nước.
Thiết kế nhà mới: 6% giá trị xây dựng, tối thiểu 90 triệu. Nhà ba gian khung gỗ hoàn thiện khoảng 3,2–4,5 tỷ tuỳ loại gỗ.
Chú giải
Tiếng thợ nhà rường
Những chữ bạn sẽ nghe trong buổi khảo sát. Hiểu chúng rồi, đọc báo cáo tình trạng sẽ dễ hơn nhiều.
Công trình
Kim Long, Vỹ Dạ, Phú Mậu
Tấm III · Kim Long2019
Nhà rường ba gian hai chái bên sông
Thay bốn chân cột quân bị mối, nối mộng răng cưa; giữ lại hơn 90% gỗ mít cũ. Chủ nhà vẫn ở trong hai gian bên suốt lúc tu bổ gian giữa.
Tấm IV · Vỹ Dạ2021
Di dời nhà rường từ Quảng Điền
Tháo 214 cấu kiện, chở 38 km, dựng lại trên nền cao hơn nửa mét để tránh lụt. Bộ cửa bức bàn chạm được giữ nguyên, chỉ làm sạch và phủ dầu.
Tấm V · Phú Mậu2023
Nhà mới hệ kèo cột gỗ mộng không đinh
Nhà ở cho gia đình bốn người: khung gỗ ba gian dựng mới, bếp và phòng tắm hiện đại đặt trong chái bê tông nhẹ, không khoan một lỗ nào vào bộ vì.
Hẹn khảo sát nhà cũ
Kiến trúc sư và một thợ cả tới xem nhà trong buổi sáng, nói thẳng nhà còn giữ được bao nhiêu. Buổi xem đầu tiên trong Huế không mất phí; khảo sát đầy đủ có bản vẽ là 12 triệu.
- Xưởng gỗ & văn phòng
- Kiệt 42 Kim Long, phường Kim Long, TP. Huế
- Điện thoại
- 0900 000 246
- Giờ làm việc
- Thứ Hai – Thứ Bảy, 7:30 – 17:00
Ảnh: Chulho Choi, Tim Mossholder, Harrison Lin, Ngoc Nguyen Phuong trên Unsplash.