Nhà cộng đồng · Bá Thước · dựng 2014
Thiết kế & thi công công trình tre · Thanh Hoá
Nhà cộng đồng, nhà hàng sinh thái, chòi nghỉ và nhà ở bằng tre — thiết kế, xử lý tre ở xưởng riêng và dựng tận nơi. Chúng tôi trả lời câu hỏi độ bền bằng những công trình vẫn đang đứng.
Công trình tre đầu tiên của studio vẫn dùng hằng ngày, khung chưa thay một cây.
46công trình đã bàn giao
3mùa bão lớn đã qua
0công trình mất mái
Quy trình · 5 bước · 14–18 tuần
Tre hỏng từ lúc chặt, không phải từ lúc dựng.
Chúng tôi chỉ lấy tre luồng 3–5 năm tuổi, chặt vào tháng Mười tới tháng Chạp âm lịch — lúc thân ít đường nhất, mọt không có gì để ăn. Cây non hơn thì mềm, già hơn thì giòn; mỗi cây được sơn năm mọc lên thân từ khi còn trong bụi.
Mối mọt sợ muối bo, không sợ nước vôi.
Khoan thủng vách từng đốt rồi ngâm ngập trong dung dịch borax và axit boric 5% từ 7 tới 10 ngày, tới khi thuốc thấm hết thớ. Không dùng dầu nhớt hay thuốc trừ sâu — thứ bay mùi trong nhà ở và rửa trôi sau mùa mưa đầu tiên.
Phơi trong bóng râm, không phơi nắng gắt.
Tre ra bể được dựng nghiêng dưới mái che 6 tới 8 tuần, trở đầu mỗi tuần. Nắng trực tiếp làm vỏ khô trước ruột và nứt dọc thân. Chỉ cây nào đo độ ẩm dưới 15% mới được đưa vào xưởng gia công.
Mọi mối nối đều có tính toán, không nối theo cảm giác.
Kỹ sư kết cấu tính tải gió cho từng công trình theo vùng gió của địa phương. Cột kê trên chân đá cách nền 30 cm để không bao giờ ngâm nước; nút chịu lực chính dùng bu lông đổ vữa vào lóng, nút phụ buộc lạt.
Mái đua sâu là lớp bảo vệ rẻ nhất cho tre.
Mái vươn ra 1,2 m khỏi chân cột để mưa hắt không chạm thân tre. Lớp lợp là lá cọ, tranh hoặc ngói tre tuỳ ngân sách, dưới có màng chống thấm. Mái được neo xuống móng bằng thanh giằng chéo — lý do các công trình đứng qua bão.
Chi tiết thi công
Không có mối nối “đa năng”. Mỗi nút trên bản vẽ được chỉ định một trong ba loại dưới đây, theo lực nó phải chịu.
Mối nối 01
Mối nối 02
Mối nối 03
Độ bền tính bằng năm
| Công trình | Năm dựng | Tuổi · bảo dưỡng | Tình trạng 2026 |
|---|---|---|---|
| Nhà cộng đồng thôn bảnNhà cộng đồng · Bá Thước | 2014 | 12 năm · 4 lần bảo dưỡng | Thay lá cọ lần 2 năm 2023, khung nguyên bản |
| Nhà hàng sinh thái ven suốiNhà hàng · Pù Luông | 2016 | 10 năm · 3 lần bảo dưỡng | Qua bão năm 2017 và 2024, không hư hại khung |
| Lớp học mầm non 3 phòngTrường học · Như Xuân | 2018 | 8 năm · 3 lần bảo dưỡng | Đang dùng, 62 cháu mỗi ngày |
| Cụm 8 chòi nghỉ resortChòi nghỉ · Hải Tiến | 2019 | 7 năm · 2 lần bảo dưỡng | Gió biển mặn, thay 3 cột chân năm 2024 |
| Nhà ở hai tầngNhà ở · Hàm Rồng | 2021 | 5 năm · 1 lần bảo dưỡng | Gia đình 5 người ở từ tháng 9/2021 |
Giá thi công trọn gói · đã gồm tre xử lý, móng, lợp mái
từ
0,0triệu/m²
Chòi 12–30 m², mái lá cọ, sàn tre ép. Dựng 3–5 tuần.
Chòi 16 m² ≈ 67 triệu
từ
0,0triệu/m²
Khẩu độ tới 12 m không cột giữa, móng bê tông, mái tranh hoặc ngói tre.
Nhà 120 m² ≈ 816 triệu
từ
0,0triệu/m²
Gồm hệ bếp chống cháy, trần tre đan, điện đi ống thép chìm.
Nhà 200 m² ≈ 1,5 tỷ
từ
0,0triệu/m²
Tường bao gạch hoặc vách tre ép, khu ướt xây, mái hai lớp cách nhiệt.
Nhà 90 m² ≈ 738 triệu
Thiết kế tính riêng 180.000đ/m², trừ lại 50% khi ký thi công. Khảo sát tận nơi trong tỉnh Thanh Hoá miễn phí; ngoài tỉnh 2,5 triệu/lượt. Bảo dưỡng định kỳ 45.000đ/m² mỗi lần, hai năm một lần.
Câu hỏi thường gặp
Ba nỗi lo chúng tôi nghe ở mọi buổi gặp đầu tiên. Trả lời thẳng, kèm những gì tre KHÔNG làm được.
Gửi ý tưởng công trình
Xem tận mắt bể ngâm, bãi phơi và một khung mẫu 1:1 dựng sẵn để bạn trèo lên, lắc thử. Mỗi sáng thứ Bảy, 8:00–11:30, hẹn trước một ngày.
Ảnh: Crystal Kay, Chen Yunfeng, Huzaifa Ginwala, JNY AAA trên Unsplash.