Che nắng, đón gió, không cần máy lạnh cả ngày. Chúng tôi thiết kế nhà ở và quán cà phê miền Tây với một lớp tường gạch đất nung xếp hở — gạch lấy từ lò Mang Thít, cách studio 14 km.
Lớp gạch hở đứng cách tường trong 60–90 cm. Nắng nung nóng lớp ngoài, còn tường trong nằm trong bóng râm suốt buổi chiều.
Không khí trong khe nóng lên thì bốc lên cửa mái, kéo gió mát từ dưới vào. Nhà miền Tây gần sông, gió có sẵn — chỉ cần mở đường.
Gạch mộc không tráng men hút hơi nước ban đêm, nhả ra khi trưa nắng. Tường mát tay như vại nước để hiên.
“Gạch ở đây nung bằng trấu, đỏ hơn gạch lò tuynel và xốp hơn.”
Mỗi lô gạch chúng tôi đến tận lò chọn, gõ thử từng chồng. Viên kêu đanh mới được đưa lên mặt tiền.
4–0°C
giảm trong nhà so với ngoài trời lúc 14–16 giờ
0%
nắng trực tiếp bị lớp lam chặn lại
0 giờ
gió xuyên qua nhà, không đóng cửa
01Mặt đứng, lam 0°
02Lam xoay chặn nắng
03Lam mở 70°, gió xuyên
Chọn một ô để xem độ hở, lượng gạch và giá vật tư cho mỗi m² tường. Giá lò tháng 9/2026, đã gồm vữa, thép giằng và hao hụt.
GT-01
Viên gạch bông gió đất nung đúc sẵn 20 × 20 × 6 cm, lỗ chữ thập ở giữa. Mặt tường phẳng, bóng đổ xuống sàn thành hoa văn — kiểu được hỏi nhiều nhất cho mặt tiền quán.
Hợp với: Mặt tiền quán cà phê, vách sân trước, lan can ban công.
GT-02
Gạch thẻ xây so le, cứ một viên lại chừa một khe bằng nửa viên. Rẻ nhất trong sáu kiểu vì dùng gạch thẻ thông thường, thợ địa phương nào cũng xây được.
Hợp với: Tường hông nhà ống hướng tây, vách giếng trời, hàng rào.
GT-03
Gạch thẻ dựng đứng thành từng cột lam, giằng thép Ø6 mỗi 5 hàng. Nhìn thẳng thì thoáng, nhìn xiên thì kín — giữ riêng tư cho nhà sát mặt đường.
Hợp với: Mặt tiền nhà phố, đúng loại lam trong cảnh 3D phía trên.
GT-04
Mỗi viên xoay 45°, mép viên chìa ra đón nắng sớm và che nắng chiều. Bề mặt nổi khối, bóng thay đổi suốt ngày; công thợ cao hơn khoảng 15%.
Hợp với: Tường hướng tây – tây nam, mặt đứng cần điểm nhấn.
GT-05
Gạch thẻ đặt chéo thành lưới ô trám, gió vào đều nhất trong sáu kiểu. Hợp chỗ cần thoáng hơn cần râm, như bếp sau hay khu giặt phơi.
Hợp với: Bếp, khu giặt phơi, cầu thang, sân sau.
GT-06
Gạch ống 4 lỗ xây nằm nghiêng, lỗ quay ra ngoài. Loại gạch rẻ và sẵn nhất ở miền Tây, mỗi lỗ là một ống gió nhỏ; mặt tường xù xì kiểu tổ ong.
Hợp với: Cải tạo nhà cấp 4, kho, tường bao ngân sách thấp.
Công thợ xây lam: 180.000–240.000đ/m² tuỳ kiểu.
Chống thấm gốc silicone không bóng: 35.000đ/m².
Giao gạch miễn phí trong bán kính 30 km quanh Long Hồ.
01
Tân Hạnh, Long Hồ · 2025
Nhà ống 6 × 16 m, mặt hông hướng tây hứng trọn nắng chiều. Chúng tôi dựng lớp gạch so le cách tường trong 60 cm, chừa khe hở chạy suốt hai tầng lên tới mái. Chị Hạnh kể giờ chỉ bật máy lạnh phòng ngủ sau 10 giờ tối; buổi trưa cả nhà nằm võng ở hành lang giữa hai lớp tường.
02
Ven sông Cổ Chiên · 2024
Quán cà phê bờ sông, chủ quán muốn khách chụp hình ở mặt tiền mà không phải bật quạt hơi nước. Mặt tiền 14 m là một tấm hoa gió chữ thập đặt lùi 1,2 m khỏi mép mái; chiều xuống, bóng hoa văn trải dài trên nền gạch tàu, và gió sông đi thẳng vào quầy.
03
Long Phước, Long Hồ · 2026
Nhà cấp 4 mái tôn của hai ông bà, con cái ở Sài Gòn gửi tiền về sửa. Không đập, không đổ thêm sàn: chỉ dựng một lớp gạch 4 lỗ nằm nghiêng trước hiên, nâng mái tôn thêm 40 cm để khí nóng thoát. Tổng chi phí mặt tiền dưới 60 triệu, xong trong 19 ngày.
I
160.000đ/m² sàn
Ví dụ: nhà 2 tầng 180 m² sàn = 28,8 triệu.
II
45 triệu/công trình
Gồm hai lần sửa phương án.
III
12 triệu/nhà
Dành cho nhà đã xây, không đập kết cấu.
Gọi 0900 000 207 nếu câu của anh chị chưa có ở đây.
Nhà mẫu hai tầng là văn phòng của chúng tôi, dựng đủ ba kiểu gạch GT-01, GT-02, GT-03 trên ba mặt. Mỗi buổi nhận tối đa hai gia đình, đi xem khoảng 45 phút, có nhiệt kế đặt hai phía tường để anh chị tự đọc.
Ảnh: Dulcey Lima, Jisun Han, Al Soot, Declan Sun trên Unsplash.